Urfa Göbeklitepehaber,Urfa Haber,Şanlıurfa Haber
HV
03 TEMMUZ Pazar 23:58

DP’nin ilk icraatı

Rüstem GARZANLI
Rüstem GARZANLI
Giriş Tarihi : 16-06-2022 11:12

 

1932’de ülkemizde İslâm dininde reform ve modernleşme meselesini incelemek ve üniversite kanalıyla MEB’e tekliflerde bulunmak üzere bir komisyonun kurulması kararlaştırılır. Komisyon çalışmalarını tamamlar ve şu tavsiyelerde bulunur:

1- Oturulacak sıraları, gardıropları olan temiz, düzenli camilere ihtiyaç vardır. Halk buralara temiz ayakkabıları ile girecektir.

2- Bütün dualar ve hutbeler Arapça değil, ulusal dilde (Türkçe) olmalıdır. Camilerin iyi yetişmiş müzisyenlere ve müzik aletlerine ihtiyacı vardır. 

3- Basılı hutbe dizileriyle yapılan yerine, felsefe eğitimli vaizlerin yetkisinde dinî rehberliğe geçilmelidir.1

Camileri, kiliseleştirmeyi tavsiye eden bu kararlardan sadece Türkçe ezan uygulanmıştır. Bu doğrultuda, 1932 yılından itibaren (Diyanet İşleri Başkanlığının talimatıyla) Arapça ezan okuma yasağı getirilmiş; 1939 yılından itibaren de bu kanuna uymayanlara para ve hapis cezası uygulanmıştır.

Yaklaşık 18 yıl süren bu uygulamanın sona erdirilmesi, 14 Mayıs 1950’de iktidara gelen Demokrat Parti’nin ilk icraatı olmuştur.

Müzakerelerin bitiminde el kaldırma suretiyle yapılan oylamada; teklif, tüm DP’lilerin oylarıyla ve İsmet İnönü’nün ve birkaç milletvekilin dışında CHP’nin de oylarıyla kabul edildi. Türk Ceza Kanunu’nun 526. maddesinin 2. fıkrası, 5665 sayılı kanunla değiştirildi ve cumhurbaşkanı tarafından tasdik edilerek 17 Haziran 1950’de yürürlüğe girdi.

Ülkemizde; bir dönemin zorbaları tarafından yasaklandığı süreçten sonra ilk defa 17 Haziran’da, minarelerin çift şerefelerinde Bilal-i Habeşî’nin varisleri olan müezzinler tarafından Arapça orijinaline uygun olarak okunmuş.

Said Nursî Hazretlerinin şu manidar sözü ile bitirelim: “Sünnet-i Seniyye’nin içinde en mühimmi, İslâmiyet alâmetleri olan ve şeâire de taallûk eden sünnetlerdir. Şeâir, adeta hukuk-u umumiye nev’inden; cemiyete ait bir ubudiyettir. Birisinin yapmasıyla o cemiyet umumen istifade ettiği gibi, onun terkiyle de umum cemaat mes’ul olur. Bu nevi şeâire riyâ giremez ve ilân edilir. Nafile nev’inden de olsa, şahsî farzlardan daha ehemmiyetlidir.”2
16.6.2022
Rüstem Garzanlı
Dipnotlar:
1- Modern Türkiye’nin Doğuşu, s. 409-411., 2- Lem’alar, s. 58.

YORUMLAR
DİĞER YAZILARI İnsanı mutlu eden nedir? Risale-i Nur daima tekemmül edecektir Herkes fıtratı ile meşgul olmalı Ramazan Bayramınız kutlu olsun! Bir Ömür Yaşamaya Bedel : Leyle-i Kadir Duâ rahmet kapılarını açar Ramazan ayı sosyal ve yardımlaşma ayıdır Âlimler Bediüzzaman için ne diyor? Meşverette hamiyet ve dâvâ ruhu Şerh ve izah Ünal Şaşmaz Ağabey ebediyete yürüdü Selâm ile merhaba arasındaki fark Duâ rahmet kapılarını açar Kainat kitabı herkese Yaratıcısını tanıtır Rüyâsında, imzalı kâğıt peşine düşen adam! Tevazu ve enaniyet Kıyamet neden kâfirlerin başına kopacak ? Boşanmak çare mi ? Uhuvvet Ve Muhabbet Tesis Edilmeli Zulüm Kalpte Sönmeyen Bir Ateştir Ömür Sür’atle Geçiyor,Yolculuk da Çok Kısa Meleklerin özellikleri Nasraniyet İslâmiyet’e teslim olacak Nübüvvet beşerde zaruriyedir Hayat ve Ölüm Ahde vefa 2 Allah Kâinatı nasıl idare eder ? İslâm eşler arasında adaleti emreder Zehra Üniversitesine Tahsis Edilen Para Kimden Gelmiş,Kime Ödenmiştir Ehl-i iman için ölüm rahmet kapısıdır !!! Sırrın ölçüsü nedir? Kavl-i Leyyin ile... Şeytanın kumandası: Vesvese Manevî bir hastalık : Sû-i zan Muhabbete muhabbet edelim Allah'da Sizi Sevsin İnsan bir yolcudur... Haset,fena insanların silâhıdır Risale-i Nur Talebesinin Vazifesi Hicazda olsaydım buraya gelirdim Sevgi nedir ? Takvanın önemi nedir İktisad niçin önemli ? İnsanoğlu neden küsüyor ? İnsanoğlu neden küsüyor ? Gıybet, büyük günah olduğu hâlde neden istimal ediyoruz? Zekât malın bereketine, sadaka belânın def’ine vesiledir Ramazan-ı Şerif orucunun önemi Bediüzzaman’ın, fitneye karşı aldığı tedbir Virüs salgını insanları uyandırmalıdır Koronavirüs, mü’minleri ibadete yönlendirdi İlâhî bir ikaz:Koronavirüs ! Bediüzzaman’ın, hayatı destan; mirası Risale-i Nur ve talebeleri Mi’rac’ın hakikatî Şuhûr-u Selâse’niz mübârek olsun Zulüm kimden gelirse,o zalimdir! Hayâ ve edebin nâzırı iffettir Bir kıssadan payıma düşen hisse Hizmette Allah’ın rızası esas alınmalı Van kalesinden ölüme giden hamiyetli adamın feryadı: Âh dâvâm! İki Mesnevî,iki Şahsiyet Gençlik gidiyor Tesanüd nedir? Kâinattan Hâlıkını soran bir seyyah İslâm’da adalet Asr-ı Saadeti Günümüzde Yaşamak Meşveret kararlarına tâbi olmak İslam’da Adalet Said Nursî Hazretleri ifsat komitesinin planlarını bozmuştur Adalet Nedir ? Ne güzeldi bayram sabahında çocuk olarak uyanmak! Oruç, şükrün anahtarı hükmündedir! Sevabın binlere çıktığı: Ramazan ayı Mânevî hasılatın bol olduğu: Ramazan ayı Ramazan-ı Şerif ayının kutsiyeti Oruç tutunuz ki, sıhhat bulasınız Tövbe bütün günahları siler mi? Vefa zümrütle bezenmiş bir taçtır Eski Said Dönemi Eserleri’nden günümüze mesajlar! (II) Eski Said Dönemi Eserleri’nden günümüze mesajlar! (I) Gıybet ediyorsak, demek ki zayıfız! Barışın ve anlaşmanın en etkin rolü: Hoşgörü ve sevgidir Hıristiyanların Noel bayramı kültürü Risale-i Nur’un menbaı Kur’ân’dır Zübeyir Gündüzalp’in sadâkati İmanımızı ibadetle tecdid edelim San’at, mu’cidini ispata delildir Kanunî’nin mektubu Fransa’da dansı yasaklatmıştı Yakup Aleyhisselâm’ın şefkati Bediüzzaman, hâkimleri adalete dâvet etmiş Bizim vazifemiz müsbet hareket etmektir Diyarbekir’in hizmet erlerinden Hacı İlyas Aykan ağabeyle Risale-i Nur’ları ve hatıraları konuştuk. Risale-i Nur’un mesleği tahkik mesleğidir İslâm, İttihadı emrediyor Zekât verirken dikkat edilmesi gereken hususlar Manevî hizmetler siyasete angaje edilemez!.. Risale-i Nur Cemaatinin Davası Bediüzzaman'ın Davası Herşey İncelediği Yerden Zulüm Kalınlaştığı Yerden Kopsun Sosyal adaletin garantisi ve huzurun temini için, zekât en güzel vasıtadır. Miraç geceniz mübarek olsun!... Kulluk, insanın en önemli vazifesidir !.. Ruh ve ceset irtibatı Dost edinmek o kadar kolay mı? Bediüzzaman muhataplarına göre konuşmuş Kore Gazisi Hacı Şevket Albay ile röportaj İsm-i Â’zam her kes için bir olmaz Kalbi doyuracak ancak muhabbettir! Malatya''da bir portre :Celâl Yalçın Diyarbakır’ın Hizmet Erlerinden: Hacı Muhammed Fakıoğlu Şamlı hâfız Tevfik ile Bediüzzamân! Risale-i Nur’un membaı Kur’ân, onun miftahı da İmam-ı Ali (ra)’dir Bu âleme tefekkürle bakarsan saadet olur İhsan-ı İlâhî ve mutlak adâlet Hulûsî Ağabey’in rahle-i tedrisinde yetişen bir hizmet eri: Zekeriya Doğan Âlem-i ervah ve ruhaniyat nedir? Yemin olsun Fecre ve on geceye Başkasının taassubu cesaretinizi kırmasın! Nurcular! Dönün kendi mecrânıza… İlim diyârı Siirt’te bir portre: Kenan Sağlam Batman’da bir hizmet eri: Hacı Şeyhmus Uçar İhlâsı kıran sebepler Milletin zaferi: 15 Temmuz ! Mânevî hâsılat için münbit bir zemin: Ramazan Ayı Nimettin şükrünü ibâdetle mukabele eden mübarek ay! Zekât ayı olarak bilinen: Ramazan-ı Şerif Tefekkür levhaları Kardeşlik Bağımız Nereden Geliyor? İhlâs nedir? Trakya diyarı,Kırklareli'nde bir ulu çınar :Abdulhamit Oruç Bedîüzzamân’dan talebelerine Miraç Yüksek Bir Hakikattir!  Bedîüzzamân’ın dâhil olduğu ittihad-ı İslâm Risâle-i Nur Cemaati ve FETÖ Saadet-i beşeriye adalet ile olabilir Regaip Kandiliniz mübarek olsun! Geleneksel Diyarbakır Bedīüzzamân Mevlidi çoşku ile kutlandı Risale-i Nurları, aldatıcı ve cerbeze “FETÖ” nün cereyanına alet edilmesin! Kuvvet hakka hizmetkâr olmalı Nihayetsiz kabiliyet-i şer, hayra nasıl tebdil olur ? Cenab-ı Hakkın kanunları Risâle-i Nur ölümün gerçeği kadar; dirilmeyi ispat ediyor! Peygamberler diyarı, Diyarbekîr’den bir portre: Ahmet Bozkurt İlâhî san’atı iki yaşında iken müşahede eden Bedîüzzâman Rubûbiyet ve Ubûdiyet İfsat komitesinin planlarını Bediüzzaman bozdu Hayat ve Ölüm Mülk ve melekût arasındaki fark Umre Notları Vahdet nedir? Tevhid nedir? Nesl-i atinin kapısında durmayınız!.. Çocuklar Sokakta Kalmasın Allah, istikametten ayırmasın… Hakiki saadet marifetullah’tadır Emanetçi, haddini bilmeli! Adapazarı’nın semâlarından kayan bir yıldız: Sâdettin Çelik Kıyamet ne zaman kopacak? Adem-i kabul ve kabul-i adem arasındaki fark Hakiki milliyetimizin esası, ruhu ise İslamiyet’tir İbadet, Allah ile kul arasında güçlü bir bağdır Merhamet nedir? Hak acı da olsa hakkı söylemek lâzım Her bir hadisede bir mesaj var! Sadakat nasıl anlaşılır Sırat-ı Müstakim Ebu Talip’in imanı hakkında ki görüş Kur’ân’ı yaşamak Kuvvet hakka hizmetkâr olmalı Adalet nedir? Tesbihatın önemi Risale-i Nur cemaati, camialarla karıştırılmasın 15 Temmuz , milettin zafer bayramı mübârek olsun! “Mimsiz medeniyet kadını mebzul metâı yapmış” Hak ve Batıl mücadelesi Sahî bugün çocuklar için bayram mıdır? Bir ömür yaşamaya bedel: Leyle-i Kadir! Bediüzzaman Hazretlerinin Vefatı Ramazan ayı nimettin şükrünü ibâdetle mukabele etmektir Ramazan ayına hürmeten Cennete giden bir Mecusi! İslâmiyet, empatiyi emrediyor Ramazan-ı Şerifiniz mübârek olsun! Duâ ve önemi Berat Kandiliniz Mübârek Olsun ! Anne baba hakkı Ömür sermayesi tükeniyor, hazırlan ey yolcu! Onur nedir? Miraç Yüksek Bir Hakikattir! Bedîüzzâman diyor ki: “Kur'ân bizi siyasetten şiddetle menetmiş” Adalette bir adaletsizlik gösterilirse halkın kin ve nefretine neden olur Ramazan ayının müjdecisi, Regaip Kandili Ashab-ı Kehf’ten dirilmeye Mesaj ! Kayıtlı ve kelepçeli olarak sevk edilmeden evvel davete icabet et! Batman’dan bir ulu çınar: Hacı Mirza Demir ! Allah ile kul arasında en yakın ilişki ibadettir Batman’dan bir portre: Hacı Dervîş Yalçın! Menfi milliyetçiliğin esası: Kin ve zulümdür! İhlâs bir kalp amelidir!.. Yaşasın kardeşlik! Bedîüzzaman ve demokratikleşme metodu İnsanın duygusunu güzelleştiren: İffet! Risale-i Nur’un nasihatleri neden tesirlidir? Havada bulut yok, bu ne dumandır? Yeşil Malatya’dan bir portre: Şeref Karcı Hacı Hulusi Yahyagil kimdir? Bayram gecesinde yapılan ibadetler Mânevî hasılat için münbit bir zemin: Ramazan Oruç Şükrün Anahtarı Hükmündedir! Ramazan-ı Şerifiniz mübârek olsun! Müslüman gününü nasıl değerlendirmelidir? Dünden Bugüne Köyüm!... Berat Kandiliniz Mübârek Olsun! Türbelerden Medet Beklenmez ! Bedîüzzamân’ın Tecdit köprüsünden Yükselen Hakikatler! Miracın lüzumu ve hikmeti nedir? Neden Ahde Vefa ? Merhamettin Dostu ve Yol Arkadaşı Kimdir? Regâip Kandiliniz Mübarek Olsun ! Yaşasın Kardeşlik! Mü’min’de Dâvâ Nasıl Olmalı? Bediüzzamân’ın dâvâsı siyasete âlet edilmesin! Fen ve Felsefe de Allah Diyor! Bedîüzzamân’ın Tefekkür Sahasından Mesajlar! Acz ve fakr marazına tevekkül ilâcı Çam Dağı’ndan yükselen gür sad’â! Mutluluk nedir? Bediüzzaman'ın çok ehemmiyetli gördüğü vazife Bedîüzzamân’ın söndürmeye çalıştığı alevler Misafirperver, Şanlıurfa Halkına Selâm Olsun! Hazreti Yunus’tan günümüze mesaj! Abdülkadir Badıllı Ağabeyin Ardından Bedîüzzamânın Çarşısında Bulunmayan Şey! Bedîüzzamân Diyarbakır’da Mü’minde Takva Ölçüsü Malatya’dan Bir Portre, Celal Yalçın! Mustafa Sungur ağabeyin “ manidar” dediği rüya! Seksenlik Nineden Gençlere Bir Mesaj! Darü’l- Hikmet İle Darü’l -Kudret’in İzahı Nedir? Cennet Ve Cehennem Nerededir? Kocatepe Mevlidi’nden İttihâd-ı İslâm’a Selâm Kardeşlik Nedir? Kurban Kesimi ve Arefe Günün Önemi Nedir? Hamd İle Şükür Arasındaki Fark Nedir? Allah İle Kul Hakkı Nedir? Şer Nedir? Fıtrat Nedir? Ey Beni Âdem! Nev’ini Sev Çünkü O Kardeşindir. Dünyanın En Mazlum İnsanları, Y/Êzîdîler! Siyasettin Cazibesinden Kurtulan Bediüzzaman! Bediüzzaman’ın Siyasete Bakışı! Sahi Bayram Nedir? Bayram Gecesinde Yapılan İbadetler! Ramazan Orucu Hâsılat Toplama Zamanıdır! Oruç Umumi Bir Şükrün Anahtarıdır! Ramazan Ayı Sosyal Yardımlaşmaya Bir Davetiyedir! İktisad Nedir? Tevhide Gel Tevhide, Ey Dost!.. Berat Kandiliniz Mübarek Olsun! Dünya Durmuyor Gidiyor, Hazırlan Sende Yolcusun! Çağımızın Önemli Bir Hastalığı '' Gurur'' Miraç Yüksek Bir Hakikattir Türbe ve Dilek Taşından Medet Beklenmez Derin Devlet Nedir? Sahi Nedir Hoş Görü? Regaib Kandiliniz Mübarek Olsun! Adetlerimiz Sünnete Uygun İse İbadet Olur Hoş Geldin, Ya Hatemü’l- Enbiya! O’ Nur (asm) Âlemlere Onurdur! İnsanlara Rahmet Olarak Gönderilen Fahr-i Âlemi Tanıyalım Toplum Olarak Empati’den Ne Kadar Yanayız? Toplumun Temelli Aile İse, O Zaman Aile Nere Gidiyor? Namaz Bir Şükür Vesilesidir Muhabbet Allah İçin İse, Muhabbet-i Meşrua Olur